امید مهرگان
به سرنوشتت عشق بورز

به سرنوشتت عشق بورز

دولتی که گیرم نیت نیک دارد، عقلانی است، و تدبیر می‌داند، اگر به اندرزهای صندوق بین‌المللی پول اتکا کند و طبقات فرودست را زیرعنوان «فرودستان» یارانه‌بگیر دست‌کم بگیرد، نهال یک بناپارتیسم دیگر را در زمین سیاست بی‌رحم معاصر نشانده است.

انتخابات آمریکا: طبقه، رنگ، مذهب و باز هم طبقه

انتخابات آمریکا: طبقه، رنگ، مذهب و باز هم طبقه

نتیجه‌ غیرمنتظره‌ انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا بر نگرانی‌های ریز و درشت شهروندان و غیرشهروندان، کارگران و بیکاران در سرتاسر جهان افزوده است؛ نگرانی‌هایی که البته همه از یک جنس نیستند و به نسبت طبقه، رنگ، مذهب، جنسیت و جغرافیا فرق می‌کنند.

مبادله در ۱۳۵۴

مبادله در ۱۳۵۴

«کندو» مساله‌ای کلیدی طرح می‌کند که دادن پاسخی درست به آن در توانش نیست. آن فرمی از سینما و آن مفهومی از جامعه و همسبتگی که فیلم در چارچوبش پیش می‌رود دست‌وپای فیلم را می‌بندد. ولی حتی همین محدودیت را شاید بتوان جنبه‌ای از خود آن مساله‌ای گرفت که فیلم طرح می‌کند: مساله‌ی مبادله در ایران نیمه‌ی دهه‌ی پنجاه و آشوب و خشونت نهفته در پس آن.

مترجم و بحران جزء و کل در فارسی

مترجم و بحران جزء و کل در فارسی

امید مهرگان در یاداشت زیر به بررسی نقدهای اخیر صالح نجفی بر ترجمه‌های فارسی متون نظری می‌پردازد. صالح نجفی در ماه‌های اخیر در صفحه اندیشه روزنامه شرق به نقدِ ترجمه‌های فارسی کتاب‌هایی همچون «ناخودآگاه زیباشناختی»، «الاهیات سیاسی»، «هژمونی و استراتژی سوسیالیستی»، «پاریس پایتخت مدرنیته» و… پرداخته است.  

 

فقر و فلسفه

فقر و فلسفه

«کارگران چگونه فکر مى‌کنند؟ این پرسش به پرسش اساسى‌ترِ دیگرى راه مى‌دهد که به‌واقع بنا بوده‌است مسئله اصلى فلسفه باشد: «زندگى خوب» چه زندگى‌اى است و چگونه تحقق مى‌یابد؟» امید مهرگان در این نوشته به این موضوع از دریچه تناقض‌ها و تنش‌های کار فکری و کار یدی با یک‌دیگر می پردازد. این‌که آیا این دوگانه بازتاب و تشدید‌کننده همان تقسیم کار و تعیین هویت اجتماعی نیست؟ این که کار فکری و کار یدی در تفکیک از یک‌دیگر در واقع همان تثبیت نقش‌ها و کارکردها و به همین واسطه عدم رهایی سوژه‌های انسانی است.

چگونه یک بن‌بست ساخته می‌شود؟

چگونه یک بن‌بست ساخته می‌شود؟

مجلس چندی پیش طرح کامل حمایت از آمران به‌معروف و ناهیان از منکر را پیشنهاد کرد، طرحی که به‌وضوح اختیارات و منابع بیشتری به نیروهایی می‌دهد که بناست این برنامه‌ی اجتماعی-سیاسی را به‌انجام رسانند. ولی معنای تاریخی و تناقض درونیِ این طرح چیست؟ امیدمهرگان در یادداشت خود این پرسش و پرسش‌های دیگر را مورد تامل قرار می‌دهد.

چگونه جهان را گرفتیم؟

چگونه جهان را گرفتیم؟

در زندگی امروزه و با گسترش سرمایه‌داری تکنولوژیک مفهوم شی گسترده‌تر شده‌ است. جهان پیرامون ما مملو از اشیایی است که گویا برای راحت‌تر شدن زندگی انسانی آفریده شده‌اند. اما این اشیا تا چه حد ما را گرفتار خود می‌سازند و ما به چه میزان از این دست ساخته‌های خودمان بهره‌مند می‌شویم؟

وجدان نوبل

وجدان نوبل

جایزه نوبل معتبرترین جایزه‌ی علمی است که به یک دانشمند تعلق می‌گیرد. جایزه نوبل در سال ۱۸۹۵، به وصیت کارخانه‌دار و شیمیدان سوئدی، آلفرد نوبل که بیشتر او را به دلیل ابداع دینامیت می‌شناسند، پایه‌گذاری شد. در سال ۱۹۰۱ میلادی، نخستین جوایز این بنیاد اهدا شد. طبق وصیت وی، پنج جایزه به‌طور سالانه در رشته‌های فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و پزشکی، ادبیات و صلح؛ به افرادی تعلق می‌گیرد که بیشترین خدمت را به بشر کرده باشند.

ما کافى نیستیم

ما کافى نیستیم

در جامعه سرمایه‌دارى، چیزها فقط تا آنجا (به منزله کالا) وجود دارند که چیزى بیش از خودشان باشند: موبایل براى آنکه یک موبایل باشد، باید درعین حال به دوربین هم مجهز باشد، باید بازى‌هاى کامپیوترى هم داشته باشد، در غیر این صورت هر چند هنوز «موبایل» نام دارد، اما رفته رفته از دور خارج مى‌شود. به عبارت دیگر، یک موبایل فقط تا آنجا یک موبایل است که چیزى بیش از موبایل باشد. این نکته در مورد بسیارى از چیزها/کالاهاى دیگر نیز صادق است: خودکارى که فندک هم دارد، دستگاه تلفنى که ساعت را هم نشان مى‌دهد و کوک هم مى‌شود، یا یک کارت اعتبارى اینترنت که چند ساعت اضافه هم دارد و البته وجود انواع جایزه‌ها و بخت آزمایى‌هایى که درون کالاها است نیز پیرو همین منطق است.

امیل زولا و تن کارگران

امیل زولا و تن کارگران

هفته‌ی گذشته سایت دویچه وله عکس‌هایی از کارگران معدن مازندران را در قسمت گزارش‌های تصویری منتشر کرد. این عکس‌ها واکنش‌هایی از سر دلسوزی و با فاصله از آنچه به صورت واقعی بر آن کارگران می‌گذرد در برداشت. بازنشر یادداشت پیش رو از امید مهرگان، درباره‌ی ژرمینال و نقد او به زولا درباره‌ی زیباشناختی کردن رنج کارگران در همین راستاست.