آرشیو یادداشت‌های

امید مهرگان

سرخوشی منثور

سرخوشی منثور

تاآنجاکه به مستند پرتره‌نگار مربوط می‌شود، یعنی همان ژانری که بناست نیم‌رخی از به‌اصطلاح مشاهیر به‌دست دهد، شکلِ غالب در تجربۀ ایرانی کمابیش قرینۀ بصریِ سنت دیرپای تذکره‌نویسی در ادبیات است. ایدۀ «چهره‌های ماندگار»، به‌عنوان ترفندی رسمی برای درآمدن از خجالت «بزرگان»...
به سرنوشتت عشق بورز

به سرنوشتت عشق بورز

این بخشی از مهارت نطلبیده‌ی نسل‌های معاصر است که قادرند عدد سال‌های تاریخ معاصر خود را چون دانه‌های تسبیح با نخی نامرئی لای انگشتان بگردانند و از ترکیب‌شان، همچون اسطرلاب، نقشه‌راه و استدلال سیاسی درآورند: ۷۶، ۸۸، ۹۲، ۵۷، ۳۲، ۸۴، ۷۸، ۶۷. حتی جمعیت‌شناسی سیاسی یا درک...
مبادله در ۱۳۵۴

مبادله در ۱۳۵۴

«کندو» مساله‌ای کلیدی طرح می‌کند که دادن پاسخی درست به آن در توانش نیست. آن فرمی از سینما و آن مفهومی از جامعه و همسبتگی که فیلم در چارچوبش پیش می‌رود دست‌وپای فیلم را می‌بندد. ولی حتی همین محدودیت را شاید بتوان جنبه‌ای از خود آن مساله‌ای گرفت که فیلم طرح می‌کند:...
مترجم و بحران جزء و کل در فارسی

مترجم و بحران جزء و کل در فارسی

در نقدهای صالح نجفی ما با نوعی داوری یا حکم درباره‌ی ترجمه‌ها سروکار داریم. یک داوری چیست؟ گنجاندن یک مورد خاص ذیل یک مفهوم یا قاعده یا اصل کلی؛ برای مثال، حکمِ «این کار جرم است» درواقع یک عمل یا واقعه‌ی خاص و مشخص را ذیل مفهومی موجود از تخطی می‌گنجاند، مفهومی...
فقر و فلسفه

فقر و فلسفه

تنش میان کار فکرى و کار یدى معمولاً به سود دومى حل و فصل مى‌شود، و این جانب‌دارى نیز خود ریشه در نوعى وجدان معذب دارد. وجدان معذبِ تفکر که مى‌بیند آنچه کارگران مى‌کنند درقیاس با آرامش فکر کردن به مراتب دشوارتر و طاقت‌فرساتر است. البته تقسیم کار اجتماعى در دنیاى مدرن...