در دفاع از طبقه متوسط

آرشیو یادداشت‌ها با برچسب

تاریخ

تعداد مطالب: 16

اتحادیه: صدیقه دولت‌آبادی از پیامدهای تلاش برای آزادی زنان راضی نبود

اتحادیه: صدیقه دولت‌آبادی از پیامدهای تلاش برای آزادی زنان راضی نبود

عصر روز شنبه ۱۱ اسفندماه ۱۳۹۷ سالن اجتماعات «خانه وارطان» مملو از جمعیتی بود که برای شنیدن از صدیقه دولت‌آبادی از موسسان نظام آموزشی جدید برای دختران در ایران و از فعالان پیشگام حقوق زنان گرد هم آمده بودند.

صد سال برلینِ سرخ؛ گزارش یک پروژه شهری

صد سال برلینِ سرخ؛ گزارش یک پروژه شهری

صد سالگی انقلاب روسیه در سال ۲۰۱۷میلادی همزمان فرصتی برای بازنگری و گویی پایانی بود بر انقلاب‌های قرن بیستم در کشورهای مختلف دنیا – از روسیه، تا کوبا، از الجزایر تا ایران. در این میان شاید وقایع نوامبر ۱۹۱۸تا آگوست ۱۹۱۹شهر برلین که به «انقلاب آلمان» یا «انقلاب نوامبر» مشهور است در سایه‌ی رخدادهای مهمی نظیر ظهور فاشیسم، جنگ جهانی دوم، ساخت و فروپاشی دیوار برلین، گم شده باشند. پروژه «صد سال انقلاب: برلین ۱۹۱۸-۱۹۱۹» این وقایع تاریخی را بازسازی و بازنگری می‌کند و از طریق رخدادهای شهری، مراسم و سخنرانی‌های عمومی، و نمایشگاه‌های خلاق و هنری آنها را در برخورد و تبادل با بحث‌ها و وضعیت اجتماعی-سیاسی اکنونِ آلمان و شهر برلین قرار می‌دهد.
در باب نوشتن؛ نوشتن جامعه‌شناختی

در باب نوشتن؛ نوشتن جامعه‌شناختی

جامعه‌شناس از منظر باومن مسئول است؛ نوشتار جامعه‌شناختی نیز از این رو نوشتاری است مسئولانه. این مسئولیت چیزی نیست جز «پرسش مداوم جامعه از خود» چرا که «جامعه بیمار است اگر سوال کردن از خود را متوقف کند».
سریال‌های تاریخی‌ که بدون مسئولیت ساخته می‌شوند بدآموزی دارند

سریال‌های تاریخی‌ که بدون مسئولیت ساخته می‌شوند بدآموزی دارند

به کدام تاریخ می‌توان اعتماد کرد؟ تاریخ‌نگار چقدر در شکل‌گیری دیدگاه آیندگان نسبت به یک واقعه تاریخی نقش دارد؟ چقدر می‌توان به وجود نگاه بی‌طرفانه به تاریخ امید داشت؟ منصوره اتحادیه، مورخ، نویسنده و ناشر ایرانی است در گفتگوی پیش‌رو پاسخ خود را به این سوال‌ها در مورد نگارش تاریخ می‌دهد. به اعتقاد او «تاریخ، تفسیرِ مورخ است» و بر همین اساس وقتی مورخ یک واقعه را تشریح می‌کند، باید همزمان آن را تحلیل هم بکند و دلایل وقوع آن اتفاق را ذکر کند.

داستانی که تبدیل به حقیقت تاریخی شد

داستانی که تبدیل به حقیقت تاریخی شد

تبدیل شدن داستان به «واقعیت‌» در ذهن آدم‌ها زیاد رخ می‌دهد. اما هنگامی که چنین تحریف‌هایی با انگیزه‌های سیاسی و اجتماعی شکل می‌گیرند و داستان‌هایی ساخته و پرداخته و بی‌استناد به «حقیقتی تاریخی» بدل می‌شوند مسئله جدی‌تر و تاثیرگذار است. مسئله‌ای که با آن زیاد رو به‌روییم و نبایست از کنارش بی‌تفاوت گذشت.
ایران آریایی؛ تداوم و انحطاط

ایران آریایی؛ تداوم و انحطاط

روایت غالب از تاریخ ایران با «کوچ آریایی‌ها» آغاز می‌شود؛ آنها با مهاجرتشان امپراتوری‌های بزرگی برپا کرده و دوران باشکوهی را رقم زدند. در ادامه متوجه می‌شویم که این شکوه و عظمت اکنون از دست رفته است. هر کس بر اساس دریچه‌ای که جهان نگاه می‌کند علتی برای «انحطاط» پیشنهاد می‌دهد. این روایت چطور به بخشی از فهم عامه و دانش عمومی تبدیل شد و چه نتایجی در زندگی ما دارد؟
خودشرقی‌گری و ناکجایی: استفاده و سوءاستفاده از گفتمان «آریایی» در ایران

خودشرقی‌گری و ناکجایی: استفاده و سوءاستفاده از گفتمان «آریایی» در ایران

نژاد آریایی، سابقه کهن اسکان مردمان آن در ایران و برتری مفروض این نژاد به نژادهای دیگر جایگاهی کانونی در ایدئولوژی ملی‌گرایی ایرانی دارد. رضا ضیا ابراهیمی، استاد تاریخ خاورمیانه، در این مقاله نشان می‌دهد که چه طور گفتمان آریایی امروز با وام گرفتن از ایدئولوژی‌های نژادپرستانه اروپایی از پاسخ به پرسش‌های اساسی درباره سیاست و جامعه ایران طفره می‌رود. (اصل مقاله در مجله مطالعات ایران منتشر شده و نسخه حاضر ترجمه سایت زمین است.)
آشتی با تنوین؛ تناقض تاریخی و ملاحظات شناختی

آشتی با تنوین؛ تناقض تاریخی و ملاحظات شناختی

زمانی عربی نوشتن و سخن گفتن نشان از فرهیختگی بود اما اکنون پاکسازی زبان فارسی از نشانه‌ها و واژگان عربی گفتمان روز است. با این حال، بعضی ساخت‎ها، در گذر زمان جای خود را در زبان محکمتر کرده و نقشهای تازه می‌گیرند. تنوین، این پسوند ناخواسته و گاه مایه انزجار، در این دسته قرار دارد. نقشهای گفتمانی جدیدی که این پسوند در فارسی به عهده گرفته است، حذف آن را دشوار و تاحدی ناممکن کرده است.