درباره بحران، نولیبرالیسم و انباشت سرمایه در ایران

آرشیو یادداشت‌های

پرویز صداقت

تعداد مطالب: 10

درباره بحران، نولیبرالیسم و انباشت سرمایه در ایران

درباره بحران، نولیبرالیسم و انباشت سرمایه در ایران

مراد فرهادپور و پرویز صداقت در گفتگوی زیر به رابطه اقتصاد و سیاست، نولیبرالیسم در ایران، بحران‌های داخلی و خارجی و نسبت آنها با تغییر سیاسی، چشم‌اندازهای کوتاه‌مدت و درازمدت و تحلیل جنبش‌های اجتماعی امروز ایران می‌پردازند. هر دو معتقدند برون‌رفت از بحران‌های ساختاری فعلی بدون تغییر سیاسی ممکن نیست و هر دو بر ضرورت مبارزه دموکراتیک ضدسرمایه‌داری تأکید می‌کنند.
اگر سیاست‌های نولیبرالی به طور تمام و کمال اجرا می‌شد، وضعیت بحرانی امروز می‌توانست به‌ مراتب وخیم‌تر شود.

اگر سیاست‌های نولیبرالی به طور تمام و کمال اجرا می‌شد، وضعیت بحرانی امروز می‌توانست به‌ مراتب وخیم‌تر شود.

حاکمیت یک ابژه مستقل از جامعه نیست. یک رابطه اجتماعی است که به همراه خودش پیامدهای اجتماعی در شکل‌گیری طبقات فرادست و فرودست جامعه دارد. منتقدان نولیبرالی دانستن برنامه‌های اقتصادی در ایران، حاکمیت را از جامعه منتزع می‌کنند و یک الگوی اقتصادی ارایه می‌دهند و می‌گویند در این الگوی اقتصادی چون این اجزا نولیبرالی نیست پس کل آن نولیبرالی نیست.

چگونه اعتراضات معیشتی به جنبش اجتماعی تبدیل می‌شود؟

چگونه اعتراضات معیشتی به جنبش اجتماعی تبدیل می‌شود؟

پرویز صداقت در گفت‌وگوی حاضر ابتدا توصیف کلی از وضعیت اقتصادی و اجتماعی ایران بعد از دو تکانه ارزی و تحریم‌ها تصویر می‌کند و توضیح می‌دهد که به دلیل گره‌گاه‌های ساختاری راهکارهای فوری مانند افزایش دستمزد و کارت‌های خرید کالا نمی‌تواند هیچ گشایشی در وضعیت معیشتی عموم مردم ایجاد کند. او معتقد است، برای مقابله با تورم باید هرچه بیشتر بخش بزرگی از مایحتاج و نیازهای ضروری را از حوزه بازار و حوزه کالاشدگی جدا کرد. صداقت این ضرورت را در چشم‌انداز سیاست‌گذاری کنونی ناممکن می‌داند و با همین رویکرد معتقد است، خود مزدبگیران و گروه‌های فرودست باید مسائلی مثل رایگان‌سازی آموزش، خدمات بهداشتی و درمانی و ... را در دستور کار مطالبات خود قرار بدهند. این راه حل‌‌های جمعی ابتدا به شکل عصیان‌ خودش را نشان می‌دهد اما در عمل می‌توانند دستورکار جایگزین و بدیل را در برابر مسائل فعلی مطرح کنند.

 
مجلسی‌ها با ایجاد مناطق آزاد ثروت ملی ایرانیان را به خارج منتقل کردند

مجلسی‌ها با ایجاد مناطق آزاد ثروت ملی ایرانیان را به خارج منتقل کردند

پرویز صداقت (اقتصاددان) معتقد است: آنچه بر سرمان آمده نتیجه‌ی تداوم سیاست‌های نئولیبرالی‌ست و باید منتظر تعدیل‌های بیشتر و فقر و فلاکت افزون‌تر باشیم. او تنها راهکار را «غیرکالایی کردن» خدمات اساسی از قبیل مسکن، بهداشت و آموزش می‌‌داند.

طبقه‌ی کارگر ایران و دوران فرسایش طبقه‌ی متوسط جدید

طبقه‌ی کارگر ایران و دوران فرسایش طبقه‌ی متوسط جدید

طبقه متوسط جدید در ایران امروز در وضعیتی متناقض گرفتار است. پرویز صداقت با تحلیلی تاریخی شکل‌گیری و تغییرات این طبقه را در صد سال اخیر بررسی می‌کند و به موقعیت کنونی آن می‌پردازد.
سیاست تحریک تقاضا با پرداخت تسهیلات محکوم به شکست است

سیاست تحریک تقاضا با پرداخت تسهیلات محکوم به شکست است

«پرویز صداقت» از کارشناسان حوزه اقتصادی عقیده دارد که اجرای بسته پیشنهادی دولت برای خروج از تورم نه تنها به افزایش قدرت خرید مزدبگیران حداقلی منجر نمی‌شود، بلکه در نهایت باعث می‌شود تا این گروه از جامعه در مصرف کننده به بدهکار تبدیل شوند.

مسائل پنجگانه دولت یازدهم

مسائل پنجگانه دولت یازدهم

توافق هسته‌ای ایران بدون شک آثار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی زیادی برای کشور به‌همراه خواهد داشت. آثاری که مردم، دست‌کم بارزترین وجه آن را در بهبود وضعیت اقتصادی انتظار می‌کشند. نرخ تورم بالا، نرخ بی‌کاری دورقمی و رکود اقتصادی از آن دست معضلاتی است که در سال‌های گذشته با وجود درآمدهای هنگفت نفتی، دامن اقتصاد ایران را گرفته است تا حل مشکلات نیازمند تدبیری دوچندان باشد. بااین‌حال آنچه از روزهای پساتوافق انتظار می‌رود، بدون شک متفاوت با آن چیزی است که در عمل اتفاق خواهد افتاد. حالا نگاه‌ها به دولت یازدهم است تا پس از توافق چاره‌ای برای بهبود اوضاع کشور در پیش گیرد. اگرچه کاهش بهای نفت به‌عنوان کالایی ژئوپلیتیک- آن‌گونه که پرویز صدقت از آن یاد می‌کند- بسیاری از برنامه‌های دولت را با کمبود منابع مالی مواجه کرده، اما چشم‌ها به درهای باز کشور دوخته شده است تا سرمایه‌گذاران خارجی یکی پس از دیگری بساط خود را در کشور پهن کنند. «پرویز صداقت»، پژوهشگر اقتصادی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را نیز یکی دیگر از راه‌های تأمین منابع مالی دولت می‌داند، اما معتقد است بخش عظیم سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی در حوزه‌هایی صورت می‌گیرد که به‌شدت سرمایه‌اندوز و غیرکاربر هستند و به حل مشکل بی‌کاری در ایران کمک چندانی نمی‌کنند. سرمایه‌گذاری خارجی که مبتنی بر فناوری‌های بالاست، از حجم بی‌کاران موجود در ایران امروز نمی‌کاهند. آنچه در ادامه می‌خوانید، بخشی از گفت‌وگوی مفصل روزنامه شرق با پرویز صداقت است که در آن درباره چالش‌های پیش‌روی دولت یازدهم در روزهای پساتوافق و مشکلات زیرساختی اقتصاد کشور برای کاستن از شکاف طبقاتی و بهبود وضعیت معیشت مردم، بحث شده است.

توماس پیکتی در سرزمین عجایب

توماس پیکتی در سرزمین عجایب

به تازگی جلسه‌ رونمایی از نخستین ترجمه‌ فارسی کتاب «سرمایه در قرن بیست‌ویکم» اثر توماس پیکتی برگزار شده، کتابی قطور که تنها طی ۸۷ روز ترجمه شده و محسن رنانی در مقدمه آن نوشته است: «اگر مارکس توانست سرمایه را بنگارد و بعد سرمایه دنیایی را به آتش و خون بکشد حاصل تلاقی تاریخی و تداوم دو عشق خالص بود: عشق مارکس و عشق جنی {همسر مارکس}.»

پرویز صدافت ترجمه فارسی کتاب را در وبسایت نقد اقتصاد سیاسی بررسی کرده است.

تجربه شهری ما

تجربه شهری ما

چهارشنبه 29 مرداد «پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری» و «مجمع حق بر شهر باهمستان» در ادامه سلسله نشست‌های مدنی حق بر شهر، جلسه‌ای را با عنوان «پدیده دستفروشی در شهر» برگزار کردند. هدف از برگزاری این نشست‌ها، بحث نظری پیرامون مفهوم «حق بر شهر» در پیوند با مسایل روزمره و موضوعات روز شهری در ایران و ایجاد فضای گفت‌وگو بین نظریه‌پردازان، متخصصان، مدیران و کنشگران شهری، نمایندگان مردم در شهر و روزنامه‌نگاران است. در این نشست پرویز صداقت، پژوهشگر اقتصاد سیاسی درباره «مفهوم حق بر شهر و تجربه شهری ما» و نسترن موسوی، کنشگر اجتماعی و پژوهشگر حقوق زنان با موضوع «تاریک و روشنی دستفروشی در مترو» سخنرانی کردند و پس از آن نمایندگانی از شورای شهر و شهرداری تهران به بحث درباره دستفروشی پرداختند. این نشست به مساله حق و حقوق شهر و شهروندان در استفاده و تصرف فضا از یک‌سو و مشارکت در تولید و بازتولید آن به‌عنوان دورکن حق بر شهر اختصاص داشت. پرویز صداقت در ابتدای سخنان خود یادی کرد از علی شعبانی، دستفروش دوره‌گردی که گویا بر اثر ضرب‌وشتم مأموران مبارزه با سد معبر به قتل رسید و چند سطری از یکی از اشعار سیمین بهبهانی را به یادش خواند. آنچه در ادامه می‌آید متن سخنرانی صداقت در این جلسه است.