گردش مالی ۶۰۰ میلیارد تومانی فروش وی‌پی‌ان در سال

گردش مالی ۶۰۰ میلیارد تومانی فروش وی‌پی‌ان در سال

گزارش ایرناپلاس از کسب و کار فروش وی‌پی‌ان در ایران، از گردش مالی بیش از ۶۰۰ میلیارد تومانی آن حکایت دارد؛ رضا الفت‌نسب دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای فضای مجازی در این‌باره گفته «وزیر ارتباطات همواره می‌گوید VPN باید ساماندهی شود، در حالی که باید از ایشان پرسید چگونه این وی‌پی‌ان ها وصل می‌شود. همه وب‌سایت‌های فروش وی‌پی‌ان از طریق درگاه‌های بانکی و به‌صورت آزادانه فعالیت می‌کنند و ما هم نمی‌دانیم اینها چه کسانی هستند. تنها می‌توان گفت که قطعاً بازار بزرگی در زمینه فروش VPN وجود دارد و فعالان این بازار نیز آدم‌های کوچکی نیستند. شاید بعضاً خرده‌فروش‌هایی هم در این بازار دیده شود، اما اصل بازار در دست کسانی است که اتفاقاً در سطح ماجرا دیده نمی‌شوند و چراغ خاموش حرکت می‌کنند. اینها با کسانی که زیرساخت‌ها را در اختیار دارند، ارتباط دارند».

وی در مورد چگونگی پرداخت‌های بانکی در این فرآیند توضیح داد «اینها همیشه به درگاه‌های بانکی وصل هستند و برخی اوقات درگاه آنها قطع می‌شود، اما دوباره به یک بانک دیگر وصل می‌شوند. وب‌سایت‌های فروش VPN هر روز مسدود می‌شوند، اما دوباره و به‌سرعت به یک درگاه دیگر وصل می‌شوند. این‌ها نیازی به سرمایه خاصی ندارند، اما اینکه به جایی وصل باشد و از طریق آن و بدون دردسر به فعالیت ادامه دهد، سرمایه اصلی این کار است».

سپیده حبیبی عضو انجمن صنفی کسب‌وکارهای اینترنتی نیز درباره گردش مالی فروش وی‌پی‌ان در ایران گفته «عدد آن بسیار بالاست و بازار آن هم بسیار داغ است. یعنی اگر ۴۰ میلیون عضو تلگرام داشته باشیم، گفته می‌شود که پنج میلیون آنها از VPN پولی استفاده می‌کنند. اگر قیمت متوسط هر ماه اشتراک فیلترشکن را فقط ۱۰ هزار تومان در نظر بگیریم، برابر با ۵۰ میلیارد تومان در ماه و ۶۰۰ میلیارد تومان در سال است».

وی رقم ۶۰۰ میلیارد تومان را حداقلی می‌داند و می‌گوید «این در مقابل کل درآمدهای آن بسیار ناچیز است، زیرا بسیاری از شرکت‌ها از VPN چندکاربره استفاده می‌کنند که این موضوع میانگین گردش مالی آن را بسیار بالاتر می‌برد. چون این گردش بسیار بالاست و به همین دلیل خیلی از خیر آن نمی‌گذرند و قطعاً کسانی که به رانت دسترسی دارند، این بازار را در اختیار دارند».

حبیبی درباره عوامل شکل‌گیری انحصار در این بازار گفته «مهم اخذ زیرساخت آن است. مثلاً اگر وب‌سایتی بخواهد بلیت هواپیما بفروشد، باید زیرساخت آن را از سازمان هواپیمایی بگیرد. بنابراین وب‌سایت‌های فروش VPN نیز از جای دیگری سرویس می‌گیرند و نقش کانال فروش آن سرویس را بازی می‌کنند».

پیش‌تر بررسی‌های آماری همشهری نشان داده بود که گسترش فیلترینگ، به ایجاد مافیای فروش فیلترشکن در کشور منجر شده است که گردش مالی ماهانه آن به ۵۰ تا ۷۵ میلیارد تومان می‌رسد.

فعالیت وبسایت‌های فروش وی‌پی‌ان در شرایطی جریان دارد که شورای عالی فضای مجازی می‌گوید حوزه فیلترشکن‌ها به شرکت ارتباطات زیرساخت مربوط می‌شود که زیر نظر وزارت ارتباطات است. رئیس مرکز ملی فضای مجازی ماه گذشته هشدار داد «اگر در فضای مجازی گارد خود را باز کنیم، بردگان صاحبان سرمایه خواهیم شد».

هم‌زمان، وزیر ارتباطات خود نسبت به فروش آزادانه فیلترشکن گلایه کرده و گفته «کسانی که فیلترشکن می‌فروشند و هیچ اتفاقی هم برای آن‌ها پیش نمی‌آید، از زیرساخت‌های همین کشور استفاده می‌کنند، اما چرا طبق قانون فروش فیلترشکن جرم محسوب نمی‌شود؟ این موضوعات باید در مرکز ملی فضای مجازی حل‌وفصل شود».