مخروبه‌هایی به نام مدرسه

فیلمی از دانش‌آموزان ‏بهت‌زده‌ گریان که گچ و مهتابی سقف روی نیمکت و لباس فرم ریخته، بین کاربران شبکه‌های اجتماعی چرخید و خیلی زود خرابی سقف تکذیب‌ شد. اما این فقط یک مدرسه از انبوه مدارس مخروبه نیست.

مخروبه‌هایی به نام مدرسه

فخرالدین‌هاشمی، سرپرست اداره کل نوسازی مدارس استان هرمزگان، نخستین کسی ‏بود که دراین‌باره اظهارنظر کرد: «به محض اطلاع از این اتفاق با نجفی، مدیر مدرسه ‏و کریمی، رئیس آموزش‌وپرورش منطقه صحبت کردم و هر دو نفر اعلام کردند ‏خبر منتشر شده با عنوان ریزش مدرسه کذب است و چنین چیزی اتفاق نیفتاده ‏و سقفی ریزش نکرده است.»اما او کتمان نکرد که این مدرسه تخریبی و مربوط ‏به دهه ۵٠ است: «در شهرستان میناب حدود ٨٠ مدرسه تخریبی داریم که در چند ‏سال اخیر نوسازی آنها شروع شده است و با کمک خیران و دولت تخریب می‌شوند و طبق ‏اولویت‌هایی که آموزش‌وپرورش به ما اعلام می‌کند در طرح تخریب و بازسازی قرار ‏می‌گیرند‎.‎‏» ‏این تکذیب‌ها جلوی حرف و حدیث‌ها را نگرفت و حتی باعث شد حسین‌هاشمی ‏تختی، نماینده بندرعباس به وزیر آموزش‌وپرورش در تذکری کتبی بنویسد: ‏‏«علت ‌ساخته نشدن مدارس تخریبی که روی دانش‌آموزان آوار می‌شود، چیست؟»

از طرف دیگر، عبدالحسین بهرامی راونگی، رئیس شورای اسلامی روستای راونگ ‏میناب در واکنش به حادثه مدرسه روستای راونگ درباره آن روز گفت: «بخش‌هایی از سقف قدیمی مدرسه پورولی راونگ بر سر دانش‌آموزان فروریخت و ‏باعث رعب و وحشت بین آنان شد. چهاردهم دی ماه به‌طور سرزده به مدرسه شهید ‏پورولی این روستا رفتم که به محض ورود متوجه جیغ و فریاد دانش‌آموزان یکی از ‏کلاس‌ها شدم. بلافاصله خود را به کلاس رساندم و دیدم بخشی از سقف کلاس روی سر ‏دانش‌آموزان ریزش کرده و این موضوع باعث ایجاد رعب و وحشت بین آنان شده است. ‏مدرسه شهید پورولی ۴۴‌سال قدمت دارد و اکنون بیش از ۱۵۰ دانش‌آموز در آن ‏مشغول به تحصیل‌اند.»

رئیس شورای اسلامی روستای راونگ میناب هم به «ایسنا» از ‏درخواست‌های مکرر نوسازی مدرسه گفت: «بارها درخواست نوسازی این مدرسه ‏تخریبی به نهادهای مربوطه ارسال شده اما متاسفانه هیچ اقدامی در این ‏خصوص صورت نگرفته است. بعد از ریزش قسمت‌هایی از سقف مدرسه تخریبی شهید ‏پورولی روستای راونگ، اولیای دانش‌آموزان از ادامه تحصیل فرزندان‌شان در این ‏آموزشگاه ترس و دلهره دارند.» موسی دادی‌زاده، مدیرکل آموزش‌وپرورش استان ‏هرمزگان هم در واکنش به اتفاقی که در یکی از مدارس تحت‌مدیریتش افتاده از کافی ‏نبودن اعتبارات نوسازی استان گلایه کرد و گفت: «وسعت خرابی‌ها در بعضی ‏مدارس استان هرمزگان به‌حدی است که اعتبارات استانی کفاف نوسازی آن را ‏نمی‌کند.» به گفته او، حدود ۶۹‌هزار دانش‌آموز این استان در مدارس تخریبی و ‏غیراستاندارد مشغول تحصیل‌اند. حدود ۴۰۰‌هزار دانش‌آموز در چهار‌هزار مدرسه استان ‏هرمزگان درحال تحصیل‌اند که از این تعداد، ۲۲۰ مدرسه صددرصد تخریبی و ۴۵۰ ‏مدرسه نیز نیاز به مقاوم سازی دارد که اگر تا چهار‌سال آینده مقاوم سازی نشود به ‏تعداد مدارس تخریبی افزوده خواهد شد.‏

‏٩٠هزار دانش‌آموز در خطر
۶٧٠ مدرسه غیراستاندارد سهم استان هرمزگان است. مدارسی که وزارت آموزش‌وپرورش آنها را استاندارد نمی‌داند. مدارسی که ٢٢٠مورد آن در فهرست تخریبی‌های ‏کامل قرار دارند و باقی‌مانده چشم‌انتظار مقاوم‌سازی‌اند. به گفته مسئولان آموزش‌وپرورش استان هرمزگان، مدارس غیراستاندارد و تخریبی برای نونوار شدن، ‏نیازمند٨٠٠میلیاردتومان اعتبارند. استان هرمزگان ۶١مدرسه کانکسی و ١۴کپری ‏دارد؛ مدارسی که حدود ٨‌هزار و ٢۴۶ دانش‌آموز را در خود جای می‌دهد. ‏

مدارس تخریبی، داستانی قدیمی است. تا جایی که چندی پیش محسن حاجی ‏میرزایی، وزیرآموزش‌وپرورش از وجود ٣٠درصدی مدارس تخریبی در کشور خبر داد؛ ‏مدارسی که به گفته وزیر ١٢درصدشان نیازمند بازسازی‌اند و ١٨درصد دیگر نیازمند ‏مقاوم‌سازی. بازسازی‌ و مقاوم‌سازی‌هایی که به گفته او نیازمند اعتبارات جدید و نگاه ‏ویژه خیران و بنگاه‌های اقتصادی‌اند. محمدرضا قربانی، مدیرکل دفتر مشارکت‌های ‏مردمی سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور هم کمبود فضای آموزشی و ‏مدرسه در استان‌های کشور را براساس تعداد جمعیت دانش‌آموزان دست‌کم ‏‏۴٠میلیون‌متر مربع اعلام کرده است.‏

٨٠مدرسه غیراستاندارد از ۴هزار فضای آموزشی
نام مدرسه دوره ابتدایی روستای وارنگ در لیست بلندبالای مدارس تخریبی به چشم ‏می‌خورد، البته مدارسی که تخریب و نوسازی‌شان در اولویت آموزش‌وپرورش نبود و ‏نوسازی‌ آن به زمانی دیگر موکول شده بود. فخرالدین‌هاشمی، سرپرست اداره کل ‏نوسازی مدارس استان هرمزگان دراین‌باره به «شهروند» می‌گوید: «اداره کل نوسازی ‏مدارس براساس اعلام نیاز آموزش‌وپرورش اقدام به تخریب و نوسازی مدارس ‏می‌کند.هرساله آموزش‌وپرورش در هر منطقه‌ آموزشی سه فضای آموزشی را در اولویت ‏بازسازی قرار می‌دهد و این درحالی است که مدرسه «پورولی» جزو سه مدارس ‏اولویت‌دار آموزش‌وپرورش نبوده است.» ‌ ‏

هاشمی از وجود ١٢٠مدرسه تخریبی در شهرستان میناب در سال‌های گذشته خبر ‏می‌دهد؛ مدارسی که به همت اداره کل نوسازی و آموزش‌وپرورش امروز به ٨٠ مورد ‏رسیده‌اند. «میناب شهرستان بزرگی است و ۴هزار فضای آموزشی را در خود جای ‏داده است. اداره کل نوسازی درحال حاضر ٣٠پروژه فعال در شهرستان را در دست دارد، ‏‏٣٠پروژه‌ای که تعدادی از آنها به نوسازی مدارس اختصاص یافته است و بخشی هم شامل فضاهای ‏آموزشی جدید می‌شود؛ فضاهای آموزشی که با توجه به رشد جمعیتی، ‏آموزش‌وپرورش نسبت به آنها اعلام نیاز کرده است.» ‏

سرپرست اداره کل نوسازی مدارس استان هرمزگان، مدارس غیراستاندارد و تخریبی را ‏مسأله همه استان‌ها در سطح کشور می‌داند، دغدغه‌ای که تنها مختص استان هرمزگان ‏نیست: «متاسفانه دوستان در انتخاب عنوان خبر کاملا بی‌دقت بودند و خبر این مدرسه ‏با عنوانی نامناسب در رسانه‌ها منعکس شد. ریزش سقف، تعریف فنی خاص خود را دارد ‏که در گستردگی اتفاقی که برای این مدرسه افتاد، نمی‌گنجد. اعتبارات سالانه از ‏اعتبارات ملی و دولتی تقریبا عدد ١۵٠میلیارد تومان را برای یک‌سال نشان می‌دهد، ‏البته بخشی را هم مشارکت خیرین تأمین‌می‌کند. ما سالانه تقریبا ١٠٠ فضای ‏آموزشی را تحویل‌می‌دهیم.» ‏ هاشمی بیشترین تعداد مدارس غیراستاندارد را مختص روستاها می‌داند: «جمعیت ‏قابل‌توجهی از جمعیت شهرستان میناب در روستاها ساکن هستند. مدارسی که ‏خشت‌وگلی نیستند و در رده مدارس فرسوده قرار می‌گیرند. شرایط آب‌وهوایی و ‏اقلیمی، بارش‌های رگباری استان و لرزه‌خیز بودن استان عواملی هستند که دست‌به‌‏دست هم می‌دهند تا عمر ساختمان‌ها نسبت به استان‌های دیگر عدد پایین‌تری را به خود ‏اختصاص بدهند.»

نیم‌نگاهی به حوادث دانش‌آموزی
ریزش سقف و دیوار، آتش گرفتن بخاری، نبود وسیله نقلیه و مشکلات دیگر مسائلی ‏بودند که مسئولان آموزش‌وپرورش از کمبود بودجه برای آنها گلایه کرده‌اند؛ ‏کمبود بودجه‌ای که مدام تکرار می‌شود تا حوادث دانش‌آموزی خبرساز شوند. نگاهی ‏کوتاه به حوادث دانش‌آموزی از ‌سال ٩١ تا ٩٧ گواه وخامت این مسأله است. حادثه تلخ دانش‌آموزان شین‌آباد در آذرماه ٩١ همه را مبهوت‌کرد؛ ٢٩ دانش‌آموز ‏دختری که با بخاری نفتی دچار سوختگی شدید شدند و دو نفر از آنها به دلیل ‏شدت سوختگی برای همیشه چشم بر این دنیا بستند. ‏دوسال بعد یعنی بهمن ٩٣ ریزش دیوار حیاط مرکز پیش‌دبستانی و دبستان پسرانه ١٢ ‏دانش‌آموز را مصدوم و روانه بیمارستان کرد. حادثه‌ای که علتش فروریختن محافظ ‏بین دیوار ساختمان درحال ساخت اعلام شد. ‏

اردیبهشت ٩۵ هم نام شهرستان میناب سر زبان‌ها افتاد. بارندگی بهانه‌ای شد برای ‏فروریختن سقف مدرسه‌ای که بیش از ٢٠٠دانش‌آموز را در دو نوبت صبح و عصر ‏داشت. خوشبختانه این حادثه آسیبی را متوجه دانش‌آموزان نکرد. شهریور همان‌ سال ‏دیوار مدرسه‌ای در روستای بخار شهرستان چابهار فروریخت تا کودک پنج‌ساله جانش ‏را از دست بدهد. در این حادثه سنگینی آوار دیوار فرسوده مدرسه‌ای دیگر در یکی از ‏روستاهای چابهار موجب این اتفاق شد، البته این کودک از دانش‌آموزان مدرسه نبود. ‏ دی ماه ٩۵ هم مربوط به ماجرای دبستان شهدای روستای سادات‌آباد سمیرم بود؛ ‏حادثه‌ای که خبر از زیر آوار ماندن ۶دانش‌آموز داد و علت ریزش دیوار وزش باد ‏گزارش شد. ‏

مهر ٩۶ سقف مدرسه‌ای خشت و گلی فرو ریخت، خبری که با گفته‌های وزیر آموزش‌وپرورش وقت مبنی بر استانداردسازی مدارس خشت‌وگلی و کپری مصادف شد. ‏

آبان همان‌ سال ریزش سقف مخزن سیمانی آب مدرسه‌ای در روستای برمک بوشهر ‏چهار دانش‌آموز را مصدوم و راهی بیمارستان کرد. دی‌ماه هم سقف مدرسه آزادی ‏خیابان پیروزی به دلیل فرسودگی و کهنگی مدارس فروریخت. ‏

آذر ٩٧ دبستان و پیش‌دبستانی غیرانتفاعی دخترانه اسوه حسنه در زاهدان بر اثر ‏افتادن بخاری نفتی روی زمین موکت و پارتیشن‌های کلاس آتش گرفت که این حادثه ‏در نهایت جان چهار دانش‌آموز را گرفت و باعث لغو مجوز مدرسه اسوه حسنه شد. ‏