چگونه جهان را گرفتیم؟

آرشیو یادداشت‌های

جامعه

تعداد مطالب: 1941

چگونه جهان را گرفتیم؟

چگونه جهان را گرفتیم؟

در زندگی امروزه و با گسترش سرمایه‌داری تکنولوژیک مفهوم شی گسترده‌تر شده‌ است. جهان پیرامون ما مملو از اشیایی است که گویا برای راحت‌تر شدن زندگی انسانی آفریده شده‌اند. اما این اشیا تا چه حد ما را گرفتار خود می‌سازند و ما به چه میزان از این دست ساخته‌های خودمان بهره‌مند می‌شویم؟
مردانگی: کلیشه‌ای همیشگی یا هویتی نو

مردانگی: کلیشه‌ای همیشگی یا هویتی نو

تصویر ذهنی ما از مرد چیست؟ کلیشه‌ها از موجودی با قدرت فراوان رودرروی مشکلات که به آداب و احساسات چندان وقعی نمی‌نهد و کار خود را با اقتداری اسطوره‌ای پیش می‌برد، حکایت دارد اما گویا زیر سقف آسمان مردهایی با توانایی‌های نه‌چندان قابل‌اعتنا و با احساساتی رمانتیک هم به‌سر می‌برند که چندان ربطی به کلیشه ندارند. علی یعقوبی در کتاب «نظریه‌های مردانگی»، با تاکید بر رویکردهای جامعه‌شناختی نگاهی به مقوله مردانگی دارد و از آنجا که مردانگی دارای ابعاد زیستی، فردی، جغرافیایی، فرهنگی و جامعه‌شناختی است این کتاب درصدد است در فصول مختلف به ابعاد مزبور بپردازد.
نولیبرالیسم چگونه زشت‌ترین خوی ما را بیدار می‌کند؟

نولیبرالیسم چگونه زشت‌ترین خوی ما را بیدار می‌کند؟

نویسنده: پل ورهاگه | یادداشت مترجم: بسیاری تصور می‌کنند مبارزه با نولیبرالیسم (یا تاکید بر سازماندهی اجتماعی متفاوت) یک انتخاب سیاسی صرف است. آن‌ها از این غافل‌اند که نظامِ حاکم بر اقتصاد جهان عاملِ تخریب‌های روانی و شناختی است که به واسطه نظام رقابتی بازار آزاد در زیست اجتماعی بشر ایجاد می‌شود. امروز بیش از گذشته می‌توانیم این تخریب‌ها را با ابزارهای مختلف پژوهشی ببینیم و بسنجیم.
یادداشت پل ورهاگه - روانکاو و روان‌درمانگر برجسته- در روزنامه گاردین نشان می‌دهد که موتور محرک این عقیده که «انسان گرگِ انسان است» حاصل نظمی بازار-محور است و نه خلق و خویِ طبیعی بشر، بر این اساس بسیاری از تخریب‌های روانی رایج جزئی از نهاد بشر نیست اند بلکه بخشی از نظام سیاسی-اقتصادی فعلی اند. این عقیده ورهاگه امروز در علوم شناختی و روانشناسی اجتماعی دلایل تجربی بسیاری دارد. دلایلی که بر اساس آن‌ها طبیعتِ ذهنِ اجتماعی بشر را می‌توان فارغ از استثمار و بهره‌کشی از دیگری تصویر کرد و توضیح داد. در واقع امروز دلایل تجربی بسیاری داریم که بگوییم مشخصه‌ی ویژه‌ی ذهن بشر همکاری و تشریک مساعی است و نه رقابت تخریبی با دیگران. این مشخصه دیگرخواهانه نخستین بعدن در رُشد کودک تحت سیطره ارزش‌های نظام بازار آزاد، تباه می‌شود (در این زمینه همچنین مطالعه اثر ارزشمند روانشناس شناخت مایکل توماسلو تحت عنوان «چرا همکاری می کنیم؟» جوانبِ بیشتری از خویِ تعاون‌گرای بشر را آشکار می‌کند). پس بر این اساس، روان بشر استعداد تحقق بخشیدن به جهان دیگری را دارد، بلکه آن جهان دیگر با خویِ تعاون گرای مهربان‌تر و کم آسیب‌تر و آَشناتر است.
مبنای روانی چنین جهانی در ما وجود دارد و با بهره‌کشی ‌و آسیب به دیگری برای ارتقاء خود، فرق‌های اساسی می‌کند.
حق نادیده زنان شهری

حق نادیده زنان شهری

چرا نگرش جنسیتی در برنامه‌ریزی شهری باید مورد توجه واقع شود و با چنین رویکردی چه چیزی به دست خواهد آمد؟ برنامه‌ریز شهری در کار خود ناچار است به مسائل متنوعی بیندیشد؛ از فعالیت و اشتغال تا حمل‌ونقل و مسکن و فضاهای باز. جنسیت به همه این مسائل مرتبط است. یادداشت پیش‌رو مروری است کوتاه بر حوزه‌های مهم شهری که بررسی آن بدون حساسیت جنسیتی ناممکن است.
طرد بی تردید نظمی غیر قابل دفاع: «مترو، کار، گور»

طرد بی تردید نظمی غیر قابل دفاع: «مترو، کار، گور»

نویسنده: دانيل لينار | طبقات حاکم، موج اعتراضات اخیر که بیانگر طرد منطقی نظام بود را بهانه گیری بچه های نازپرورده خواندند. این اعتراضات در فرانسه از سال ١٩٩٥ به صورت منظم ابراز می شود. دو سال پس از بحران بزرگی که پشت سر گذاشتیم، سازوکار های نظام اقتصادی هر چه بیشتر بر ملا می شود، نظامی که «اصلاحات» پشت «اصلاحات» نهاد هایی را که برای «قابل زندگی تر» شدن اروپا تشکیل شده بود منهدم می سازد. با مبارزه متحد بر علیه این پس رفت ها، تظاهر کنندگان ـ دانشجو، حقوق بگیر و بازنشسته ـ در صدد باز پس گرفتن جهان اند.
یادداشتی برای زیرگذر خیابان ولی‌عصر وتبعات آن از دیدگاه طراحی شهری

یادداشتی برای زیرگذر خیابان ولی‌عصر وتبعات آن از دیدگاه طراحی شهری

در این یادداشت سولماز حسینیون منطق حکمرانی شهری را وصف می‌کند که در آن پیاده‌رو‌ها باید از سطح خیابان حذف شوند و زیرگذر‌ها و پل‌های هوایی بر آن‌ها تحمیل شوند. زیرگذر چهارراه ولی‌عصر نمونه‌ای از پیشتازی شهرداری شهر تهران در جهت هر چه بیشتر غیر دموکراتیک‌کردن شهر به نفع خودروداران و به زیان پیاده‌روها، افراد مسن و معلول است. این نوشته که توسط میدان بازنشر می‌شود در تاریخ ۲۶ خرداد ۹۳ در وبلاگ باهم‌نوشت منتشر شده است.

هیولای کنترل

هیولای کنترل

بهرنگ صدیقی در مصاجبه‌ی زیر در مورد نظام‌های کنترلی موجود در سرتاسر جهان، آن را هم‌چون هیولایی دو سر می‌داند که از یکسو در خدمت منطق بازار و از سوی دیگر به دنبال تثبیت سیاسی دولت‌های حاکم است. وی از تاثیرات آشکار شدن هرچه بیشتر این نظام‌های کنترلی سخن می‌گوید، و اینکه آیا اساسا در چنین فضایی سیاست مردمی قادر به نقش بازی کردن است؟
داغ فرزندان مرده روی دل‌های کزاز

داغ فرزندان مرده روی دل‌های کزاز

دو قدم مانده به جهنم، هوا سوخته است. آتش زبانه می‌کشد و به آسمان می‌رود و زیرِ آتشِ مشعل‌هایِ همیشه روشن، زیر پای دودکش‌هایی‌ که از هر گوشه‌ای پیداست، آدم‌ها روی زمین‌های سوخته خانه ساخته‌اند. دو‌هزار و ٢٠٠نفر با نفس‌های بریده روی زمین‌های آلوده، ذرت و یونجه می‌کارند و زمینِ زیر پایشان و روزگارشان، سیاه مثل آبیِ آسمانی که هیچ پیدا نیست.
چرا نمی‌توانم جایزه صلح نوبل برای ملاله را جشن بگیرم؟

چرا نمی‌توانم جایزه صلح نوبل برای ملاله را جشن بگیرم؟

اعطای جایزه صلح نوبل به ملاله یوسف‌زی بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها یافته است؛ برخی از منتقدان اما به انتقاد از روایتی غربی پرداخته‌اند که حول ملاله شکل گرفته است.
جوانان اروپایی خون‌آشام واقعی دوست دارند

جوانان اروپایی خون‌آشام واقعی دوست دارند

روزگاری تئوریسین‌های آمریکایی می‌گفتند برای مبارزه با بنیادگرایی در افغانستان باید همه کوچه‌ها و خیابان‌ها را پر از سینما و مراکز فرهنگی کرد و آنقدر سرگرمی و رفاه اجتماعی ایجاد کرد که دیگر طالبان جذابیتی نداشته باشد، اما به نظر این ایده حتی درباره اروپای غرق در سرگرمی و امکانات فرهنگی هم جواب نداده است. 12هزار خارجی همراه تروریست‌های داعش شده‌اند، جدای از روس‌ها و چچنی‌ها که بی‌شمارند، شورشیانی از آمریکا، بریتانیا، آلمان و دیگر کشورهای اروپایی همراه زنگی‌های مست، غیرنظامیان را در سوریه و عراق سر می‌برند و در فیلم‌هایی که در اینترنت منتشر می‌شود، این‌بار، این انگلیسی‌سلیس با لهجه بریتیش و آمریکایی است که مسوولان امنیتی کشورهای اروپایی و آمریکا را نگران کرده است و سوالی که مدام مطرح می‌شود: با اینها چه باید کرد؟