نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه

آرشیو یادداشت‌های

حسام حسین‌زاده

تعداد مطالب: 11

نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه

نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه

مقدمۀ ترجمۀ فارسی


چند سالی از انتشار کتاب نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه[۱] (۲۰۱۳) گذشته است و کمی بیش از آن (۲۰۰۹) از پخش متن حاضر در قالب جزوه در مقابل یک گالری هنری می‌گذرد. گذر زمان تا حدودی معنای این متن را برایم تغییر داده است. اکنون کمی روشن‌تر از گذشته می‌بینم که صورت‌بندی‌هایش چقدر خاص است و چگونه متأثر از زمان و مکانی بسیار محدود و تاریخی مشخص شکل گرفته است: سنت آوانگارد و بانفوذ اروپایی-امریکایی؛ اقتصاد سیاسی ایالات متحده؛ حتی نگرانی‌های کاملاً محلی دربارۀ دنیای هنرِ بیش‌ازحد تجاریِ نیویورک در ابتدای دهۀ ۲۰۱۰.

اما اگرچه گذر زمان باعث شده این متن محلی‌تر به‌نظر برسد، معنایش را نیز گسترش داده است. متنی که در طول یک آخر هفته در قالب یک جزوه، بدون اندیشیدن به امتداد زندگیِ پس از خلقش نوشتم، حیات خود را یافته است. در طول سال‌هایی که از نخستین انتشار آنلاینش می‌گذرد، پیام‌هایی از مردم سراسر جهان دریافت کرده‌ام که این متن را سودمند یافته‌اند. زمینه‌های جدید معانی جدیدی بدان بخشیده‌اند.

برای خودم، نظریۀ محوری‌اش (تلاش برای فهم چگونگی اندیشیدنمان دربارۀ «هنر» از طریق لنز نظریه‌های مارکسیستیِ طبقه) همچنان شیوه‌ای بسیار کارآمد برای فهم معنای هنرمندبودن است. این متن به من کمک کرده است تا تمایز نوع خاص کار هنری را بدون توسل به اسطوره‌سازی‌های رمانتیک بفهمم، اهمیتش را دریابم در حالی که محدودیت‌هایش را درک می‌کنم.

اگرچه این متن اکنون خاص‌تر به‌نظر می‌رسد اما معنایش برای خودم هم گسترش یافته است: همچنان که جامعه تناقضات، معضلات و چالش‌های جدیدی برای اندیشیدن دربارۀ هنر و کنشگری اخلاقیِ متناسب با آن در جهان ساخته است، این متن به نوشته‌هایم به شیوه‌هایی جدید، در زمینه‌های جدید، شکل داده است. گسترش نظریه‌ای که اینجا ارائه شده، همچنان برایم مبنایی برای شیوه‌های جدید اندیشیدن دربارۀ نحوۀ ارتباط هنرمندان با اقتصادِ در حال تغییر، نحوۀ ارتباط آنان با فناوری‌های جدید و چگونگی ارتباطشان با (انواع مختلف) سیاست است.

باید اعتراف کنم نمی‌دانم نه‌ونیم تز در ایران، با سنت‌های متمایزش در هنرهای تجسمی و مبارزات بسیار خاص خودش، چگونه خوانده خواهد شد. با این حال، عمیقاً به هم‌نشینی و گفت‌وگو در مبارزه باور دارم: در زمانه‌ها و فرهنگ‌های مختلف، می‌توانیم از یکدیگر تکنیک‌ها، ایده‌ها و استراتژی‌های جدیدی بیاموزیم که در مبارزه‌مان هدایتگرمان خواهد بود. اگر این متن که در جایی دور و شرایطی غریب نوشته شده است، به هر طریقی، به‌نظرتان مناسب می‌رسد، عمیقاً خوشحالم و کمی به آن افتخار می‌کنم. با ادای احترام به همۀ هنرمندان، اندیشمندان و سازمان‌دهندگانی که در آشفتگیِ کنونی تلاش می‌کنند راهی به جهانی مشترک و بهتر بسازند.
مارکسیست‌بودن به چه معناست؟

مارکسیست‌بودن به چه معناست؟

مارکسیسم به خانواده‌ای بزرگ از نظریات در مورد جوامع انسانی و تاریخ تحولات آنها اشاره دارد که نمی‌توان و نباید آن را به روایت یک فرد فروکاست. رامسین کانن در یادداشت زیر روایت خود از معنی مارکسیسم را ارائه و کلیشه‌های پذیرفته شده در مورد آن را نقد می‌کند.
بحران پنهان آلمان

بحران پنهان آلمان

حرکت همیشه روبه‌جلو نیست، این دست‌کم چیزی‌ست که الیور ناختوی مدعی آن است. او مراکز تماس، فروشگاه‌های فست‌فود، تیم‌های نظافت و... را فرایندهای تحرک نزولی می‌بیند که در حال گسترش به بخش‌های بیشتری از جامعه هستند.
سیاست جای زامبی‌ها نیست

سیاست جای زامبی‌ها نیست

این یادداشت نه دربارۀ زامبی‌ها که دربارۀ سیاست رهایی‌بخش است. اما این سیاست می‌خواهد رهایی از چه کسانی را برایمان به ارمغان بیاورد؟ زامبی‌ها! اینجا تلاش می‌کنم مختصات اصلی سیاست رهایی‌بخش را به بحث بگذارم.

«جلیقه زردها» می‌توانند سخن بگویند؟

«جلیقه زردها» می‌توانند سخن بگویند؟

نخبگان فرانسوی خیلی زود معترضان «جلیقه زرد» را به حماقت و ارتجاع محکوم کردند. اما همان طور که ادوار لویی، رمان‌نویس جوان می‌نویسد، آن‌ها تنها برای دفاع از حقوق خود ایستادگی می‌کنند.
بگذارید آلودگی بخورند

بگذارید آلودگی بخورند

مجلۀ اکونومیست در۱۹۹۲، نامه‌ای منتشر کرد. نویسندۀ امریکایی نامه که از ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ چندین منصب مهم در سطوح ملی و بین‌المللی داشته، بی‌هیچ تعارفی، نگاهش به جهان، انسان، محیط‌زیست، عدالت و... را شرح می‌دهد. نگاهی که باعث می‌شود هر انسان آگاهی به خود بلرزد.
در خدمت و خیانت «هدایت تحصیلی»

در خدمت و خیانت «هدایت تحصیلی»

به‌راستی «هدایت تحصیلی» چیست و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟ یا به عبارتی جسورانه‌تر هدایت تحصیلی در خدمت چه کسانی عمل می‌کند و به چه کسانی خیانت می‌کند؟ این اصلی‌ترین مسئله‌ای است که یادداشت پیش‌رو به آن می‎پردازد.
پودموس و آینده دموکراسی در اروپا

پودموس و آینده دموکراسی در اروپا

کتاب با شرح خوبی از بحران کنونی جهان به‌طور مختصر و در چند صفحه دنبال می‌شود: روشن، ماهرانه، شوخ‌طبعانه و کاملاً حزبی. این مهماتی واقعی برای مردمی است که درگیر مبارزه برای سیستمی متفاوت هستند. همچنین شکایتی واضح از نخبه‌گرایی و فساد اتحادیه اروپا است، علی‌رغم این واقعیت که پودموس متعهد به باقی‌ماندن این اتحادیه و اروپاست.
پیروزی در انتخابات به‌معنای فتح قدرت نیست

پیروزی در انتخابات به‌معنای فتح قدرت نیست

با پیروزی سیریزا در یونان، در کشورهای دیگر اروپایی هم امید برای به قدرت رسیدن سیاستمداران مردمی که در مقابل انحصار طبقه حاکم بایستند زنده شده است.

پابلو ایگلسیاس، رهبر حزب اسپانیایی پودموس رابطه‌ای نزدیک با الکسیس سیپراس، رهبر سیریزا و نخست‌وزیر یونان داشته است. حزب پودموس نیز مانند سیریزا در نظرسنجی‌ها از بقیه پیش افتاده و امیدوار است در انتخابات آتی دولت تشکیل دهد

آنچه می‌خوانید سخنرانی ایگلسیاس در گردهمایی چند ماه پیش سیریزا است.