نویسنده: چاندرا کلیسون – زنان و دختران سوری در بسیاری از اردوگاه‌های پناهندگان، جایی که امنیت را جستجو می‌کنند، با خطر فزاینده بهره‌کشی جنسی رو به رو هستند.

در اردوگاه‌های پناهندگان اهل سوریه و فلسطین در جنوب بیروت، دختر پناهنده ۱۲ ساله‌ای به نام سابین را دیدم که چهره‌اش به زیبایی آدریانا لیما (مدل برزیلی) بود. پوستش تابشی قهوه‌ای – طلایی داشت و چشمان زیتونی روشنش تصویر دختر افغان را روی جلد مجله نشنال جغرافی در سال ۱۹۸۵ به یاد می‌آورد. وقتی در خیابان‌های اردوگاه قدم بر می‌داشت، از نگاه‌های زننده همراه با اشارات مزاحم و آزاردهنده روی می‌گرداند. مردان مسن شهر مزاحمش می‌شدند.
سابین فرزند دو پناهنده است، مادرش فلسطینی و پدرش اهل سوریه است. او هیچ خانه و وطنی ندارد و حقوق بسیار کمی در زمینه حمایت از بهره کشی شامل حالش می‌شود. وی از شانس و ثروت آدریانا لیما که در نوجوانی به سوی یک زندگی دارای امتیاز و شهرت سوق داده شد، برخوردار نیست. در عوض، او در شرایطی سرشار از بدبختی زندگی می‌کند که جذابیت ظاهری‌اش آن را دشوارتر کرده‌است.
از بهار ۲۰۱۱، یک میلیون و هفتصد هزار سوریه‌ای از خطر مرگ، آدم ربایی و تجاوز ناشی از درگیری‌هایی که میهنشان را ویران کرده است فرار کرده و در لبنان با جمعیت چهار میلیون و پانصد نفر، جا گرفته‌اند. در حال حاضر همراه با فلسطینیان آواره شده، شتیلا از پناهندگان سوری که از سراسر مرزهای دمشق و حلب جاری شد‌ه‌اند مملو است. خانواده‌های چهار یا پنج نفره در یک اتاق مشترک بدون آب جاری یا نیروی برق مناسب جا داده شد‌ه‌اند.

 

سه چهارم آوارگان لبنان، زنان و کودکانی هستند که اعضای خانواده خود را در جنگ از دست داه و داخل و خارج از اجتماع جدید خود آسیب‌پذیر باقی مانده‌اند. نسلی از کودکان سوری نگاه خیره پریشان خیال سربازهایی را دارند که از جنگی سخت باز می‌گردند.

من هفته آخر آگوست را به منظور برگزاری کارگاه موزیک برای ۱۲۰۰ کودک سوری از جمله سابین، برای سال تحصیلی که شاید در این پاییز صورت بگیرد یا نگیرد، در شتیلا و دره بقاع در لبنان سپری کردم. فاصله، هزینه‌های حمل و نقل، محدودیت‌های زبانی، از دست دادن تاریخ‌های ثبت نام و عدم درک والدین در مورد گزینه‌های آموزشی برای فرزندانشان از جمله محدودیت‌هایی هستند که بنابر برآورد دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) دویست هزار کودک پناهنده در لبنان که به دلیل جنگ داخلی سوریه آواره شده‌اند، با آنها مواجه هستند.
به عنوان یک مسافر آمریکایی در منطقه‌ای که زخم خورده درگیری و نزاع است، من در اردوگاه‌های سوریه در ترکیه و اردن – جایی که منتظر ورود کودکان سوخته، باندپیچی شده و یا دارای نقص عضو بودند- توسط راهنمایان کارگاهی غیرانتفاعی آماده شدم. اما از ضربه‌های روانی که اطرافم را احاطه کرده بودند وحشت زده بودم. سه چهارم آوارگان لبنان، زنان و کودکانی هستند که اعضای خانواده خود را در جنگ از دست داه و داخل و خارج از اجتماع جدید خود آسیب‌پذیر باقی مانده‌اند. نسلی از کودکان سوری نگاه خیره پریشان خیال سربازهایی را دارند که از جنگی سخت باز می‌گردند.

 

به طور فزاینده‌ای دخترانی به سن ۱۵ سال توسط اعضای خانواده که در جستجوی حمایت در ازای مبادله دخترانشان هستند مجبور به وصلت با کهنسالان می‌شوند. در لبنان آماری گرفته نشده است اما در اردن جایی که پذیرای جمعیت زیادی از پناهندگان سوری است، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گزارش می‌دهد که از هر چهار دختر پناهنده زیر ۱۸ سال یک نفر به ازدواج مردی که ده سال یا بیشتر بزرگتر است در می‌آید.

دختران آواره، به خصوص، با خطر سه گانه جنگ، خشونت خانگی و حمله مردان همسایه و محل زندگی رو به رو هستند. بر اساس گزارشات دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، تعیین میزان و چگونگی تهدید جنسی و خشونت اعمال شده توسط شرکای محرم این زنان به دلیل آنکه گزارش نمی‌شوند کار آسانی نیست. در مناطق روستایی لبنان، ممکن است خانواده فرد قربانی خروج زن از خانه را محدود کنند، خدمات بهداشتی نیز در مناطقی دورتر قرار دارند و زنی که مورد تجاوز قرار گرفته است اگر بخواهد این هتک حرمت را در جامعه مطرح کند احتمالا مورد قضاوت قرار می‌گیرد. ازدواج کودکان به شکل شدیدتری دوباره رواج یافته است و به طور فزاینده‌ای دخترانی به سن ۱۵ سال توسط اعضای خانواده که در جستجوی حمایت در ازای مبادله دخترانشان هستند مجبور به وصلت با کهنسالان می‌شوند. در لبنان آماری گرفته نشده است اما در اردن جایی که پذیرای جمعیت زیادی از پناهندگان سوری است، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گزارش می‌دهد که از هر چهار دختر پناهنده زیر ۱۸ سال یک نفر به ازدواج مردی که ده سال یا بیشتر بزرگتر است در می‌آید. برای خانواده‌هایی که مشکل مالی دارند شوهر دادن دختران نوجوانشان آسان‌تر از تهیه غذا، سرپناه و یا آموزش آن‌هاست.

 

مرد لبنانی جوانی که گفته می‌شد یکی از خویشاوندان مالک مزرعه است، به دختران ۱۲ و ۱۳ ساله سوریه‌ای تحت مراقبت ما، پیشنهاد جنسی داده است. او سعی داشت که قراری را با این کودکان برنامه ریزی کند. وی پول و زمین داشت و دختران نیازمند بودند.

از زمانی که جنگ شروع شد، خشونت جنسی شامل تجاوز یکی از گسترده‌ترین اشکال خشونت است که زنان و دختران سوری با آن رو به رو هستند. به خصوص فرد جذابی مانند سابین توسط فرصت‌طلبان، متجاوزان و استثمارکنندگان مورد هدف قرار می‌گیرد. او خوش شانس است والدینی دارد که از او پشتیبانی کرده، راهنمایی و حمایتش می‌کنند، اما بسیاری از کودکان آواره چنین شانسی را ندارند.
بعضی وقت‌ها، حتی آن‌هایی که قرار است به این دختران کمک کنند آنها را شکار می‌کنند. در اولین روز من در کارگاه، مجبور شدند عملیات اردوگاه تابستانی را از مزرعه‌ای در دره بقاع تغییر مکان دهند، زیرا راهنمایان تیم ما متوجه شدند مرد لبنانی جوانی که گفته می‌شد یکی از خویشاوندان مالک مزرعه است، به دختران ۱۲ و ۱۳ ساله سوریه‌ای تحت مراقبت ما، پیشنهاد جنسی داده است. او سعی داشت که قراری را با این کودکان برنامه ریزی کند. وی پول و زمین داشت و دختران نیازمند بودند.
طی وقفه‌ی بین کارگاه‌ها در دره بقاع، نور را ملاقات کردم. در سن ۱۳ سالگی، از سر تا نوک انگشتانش در لایه‌های سفید و صورتی پوشانده شده بود و شبیه بسیاری از کودکان سوریه‌ای همسن و سالش اصرار داشت زبان انگلیسی تمرین کند. با توجه به اینکه زیر آفتاب بی‌رحم نیمه روز گرم و گرسنه بود پرسیدم چرا مرغ، نان و نوشابه‌ای را که وقت ناهار دریافت کرده بود، مخفی کرد اما در عین حال اطمینان حاصل کرد که که خواهران کوچکترش سهم خود را دریافت کرده و خورده‌اند. او بلافاصله شرح داد که «آن را برای مادر و خواهر کوچکترم که در خانه است نگه داشته‌ام.»
دختر دیگری که در اردوگاه ملاقات کردم سارای ۱۸ ساله، دستیار معلمی بود که با سازمان غیردولتی شریک ما همراه شده بود تا کودکانی را اداره کند که رسما بسیار کوچکتر از آن بودند که در کارگاه‌ها شرکت کنند. او با غم و اندوه گفت: «در دمشق من دانشجوی سال دوم رشته ادبیات امریکا بودم. با خانواده به دره بقاع آمدم. اینجا هیچ امکان تحصیلاتی برایم وجود ندارد بنابراین به کودکان اردوگاه زبان انگلیسی آموزش می‌دهم.» پرسیدم آیا زندگی جدیدش را دوست دارد. بدون هیچ تردید پاسخ داد: «دانشگاهم را تمام خواهم کرد، شاید روزی در سوریه.»
فقدان گزینه‌هایی برای تحصیل و شغل، این احتمال را که سارا درگیر سکس برای بقا یا ورود اجباری به روسپیگری بشود، افزایش می‌دهد. پپش از اینکه اتوبوس به خانه برسد، سارا شماره تلفن همراه و آدرس ایمیل من را خواست. از آن روز تا به حال هیچ خبری از او ندارم.
*برای حفظ امنیت دختران، نام‌ها عوض شده‌اند.

نظری بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *